Beek was een man, die paste in het werkklimaat van Leiden. Hij was een overtuigd voorstander van vrij en kritisch wetenschappelijk onderzoek, in de richting die de grote B.D.Eerdmans, Oud-Testamenticus, aangaf.
Ik neem aan dat Eerdmans hem als leermeester duchtig geschoold heeft.
Wij, theologiestudenten in Leiden, hebben in die jaren daar veel van kunnen bemerken. Ik spreek nu over de periode van eind twintig en begin van de dertiger jaren. Toen de invloed van Roessingh en de Graaf sr. in de lucht hing. Toen een jonge theologen-generatie volledig in de greep kwam van de nieuwe mogelijkheden en verwachtingen van de grote tijd die stond te komen: Kairos!

Quisque suis viribus (ieder naar zijn krachten).

Martien Beek was een  zeer toegedaan Quisquiaan: lid van het illustere theologische werk-dispuut: Quisque suis viribus, opgericht op 19 februari 1841, toevallig de geboortedag van mijn grootvader Heye Faber. Ook mijn vader en mijn broer werden lid, en ik kwam aan toen Beek in Quisque al een leidende figuur was.

Beek was afkomstig uit Kampen. Daar was hij met hart en ziel aan verbonden. Hij vertelde mij wel dat zijn oude zondagsschooljuffrouw van de NPB hem de aanzet heeft gegeven tot zijn latere loopbaan. Het typeert de man, dat hij zo frank de invloed van toegewijde, maar ongeletterde mensen op zijn vorming erkende. Het typeert hem, maar het siert hem nog meer! Kampen heeft grote figuren voortgebracht! Ik heb daar geestelijk een rijke periode mogen beleven. Midden in de oorlog was Kampen strijdvaardig en gaf de Duitsers geen krimp. Evengoed laaiden midden in de oorlog de kerkelijke twisten hoog op, een Nederlandse traditie. Namen als van de beminnelijke Pim Kolff, de begenadigde medicus, man van de kunst-nier en het kunst-hart, helaas voor Nederland verloren gegaan, en vele anderen komen mij voor de geest: Ida Gerhardt, Henk van Ulsen, cultuurdragers van de eerste orde. Maar even typerend waren zondagsschooljuffrouw Jonkers van de NPB, professor Schilder, onze buurman op de Vloeddijk, de man van artikel 31, en de vriendelijk fanatieke juffrouw Hendriks, die de ongelovigen onder de treinreizigers opwachtte aan het station, en haar woorden en tractaatjes aan hen sleet. Ze heeft menigmaal onze vrijzinnige kerkdiensten in opschudding gebracht door haar tegen-preken.

Vaak haalde ze mij op de vroege zondagmorgen af aan de “vrijzinnige pastorie” en begeleidde ze mij, al redenerend en evangeliserend, tot de kerk. Ook onze Vizier-hoofdredacteur was een waardig vertegenwoordiger van die tijd van Kampen, en ik ben blij dat na zoveel jaren onze wegen zich weer hebben gekruist.
Met deze bonte wereld van Kampen was Martien Beek vertrouwd. Hij had er liefde voor en kon er mild om lachen, met twinkelende oogjes. Vele vele jaren, ook nadat hij hoogleraar was geworden, en werkelijk wel het een en ander aan zijn hoofd had, heeft hij op zondagen de vrijzinnige kerkdiensten in de goede stad geleid. Hij werd er op handen gedragen: een zoon van Kampen!

Zijn vele anekdotes en humoristische ervaringen zijn vermaard. Hij kon het betrekkelijke van veel gewichtigheid zonder omschrijving bloot leggen: de wederwaardigheden spraken hun eigen taal. Ik herinner me een stukje praktijk van de liturgie: toen Beek de vrijzinnige kerk in Groningen als voorganger diende, was er eens een verlate kerkganger. De gemeente was reeds begonnen en Beek had een gezang opgegeven. De genoemde kerkganger deed voorzichtig een deur open van de geheel gevulde kerk, en vroeg fluisterend aan de koster, of hij nog naar binnen kon. Die knikte hem bemoedigend toe en zei zacht: kom maar, ze zijn pas aan de kukeleku! Een verhaal van ...Beek zelf!

Men kan het Vrijzinnig Protestantisme altijd het beste aflezen aan zijn  prominente vertegenwoordigers. Boeken en belijdenissen hebben er een geringere waarde dan in andere hoeken van de kerk. Wij spreken graag van typen, en de legenden over onze voorgangers doen opgeld in de gemeente.Ik ben ervan overtuigd dat het zo met Beek ook zal gaan.

In onze Leidse tijd werden veel kerkelijke figuren besproken en vaak op meesterlijke manier in houding en in wijze van spreken geïmiteerd. Hierin zat ongetwijfeld een verborgen wil om te leven in een stijl en in een traditie. De licht spottende toon duidde op een leven uit diepere waarden. Leiden was daarin geloof ik wel uniek. Beek heeft die vrijzinnige culturele geaardheid meesterlijk vertegenwoordigd, ook in de jaren dat hij zijn belangstelling uitbreidde over het hele Nederlandse platform.

Ongetwijfeld heeft hij op deze manier veel bijgedragen tot de opmerkelijke groei van de theologische faculteit van de universiteit van Amsterdam, waar de hoofdrichting van zijn leven zich heeft afgespeeld. En zo kent heel Nederland hem ook uit de reeks van voortreffelijke publikaties, die de man en zijn werk vooraan plaatsen in de rijen van het Vrijzinnig Protestantisme. Veel werk heeft Beek zich ook getroost voor het godsdienstonderwijs op de openbare scholen.

In de loop van zijn  leven heeft Beek, naast het grote werk van zijn eigenlijke vakgebied, honderden en honderden kleine fonkelende artikelen geschreven zoals bijv. in gemeentebladen, zoals in die van de NPB, in de vroegere Vrije Geluiden van de VPRO enz. Ik heb daar heel wat van bewaard, maar alles was volstrekt onmogelijk.Ik durf wel zeggen dat hijzelf ze ook lang niet meer allemaal kan achterhalen. Voor mij ligt nu een ontroerend In Memoriam, dat Beek schreef in Levensteken 51 van Interreligio, bij het heengaan van Prof. dr. C.J.Bleeker. Zoveel waardering, warmte en vriendschap als daaruit spreekt, komt een mens maar zelden tegen. Dat kon Beek ook. Bij alle zelfhandhaving, die hem om der wille van zijn werk voor ogen stond, verloor hij nooit de medemens uit het oog. Hij had dat geërfd van zijn ouders, waarvan ik het als een voorrecht beschouw, dat ik hen beiden zo van nabij heb mogen kennen. Hoe goed is het om de lijn der geslachten in het leven steeds weer werkzaam te zien!
Het bovenstaande is niet meer dan een indruk uit een overmatig aanbod van rijk geestelijk leven. Vele anderen zouden nog veel meer kunnen aanvullen.

De Amsterdamse Cahiers voor exegese en bijbelse theologie, nummer 5 – uitgave J.H.Kok B.V., Kampen 1984 – geven achterin een overzicht van de publikaties, uit de jaren 1974-1984, van de hand van prof. M.A.Beek. Ik tel er zo'n ruim vijftig, geschreven in de jaren, dat gewone mensen hun welverdiende rust genieten. Zulke mens-beelden  kunnen er alleen maar zijn, omdat de studie niet gezien moet worden als een “must”, om dat modewoord te gebruiken. Hier is studie een levensnoodzaak.Mensen groeien aan studie, zij worden er zichzelf, en zij ontvangen en produceren een onzegbaar geluk. Het is voor de gehele geestelijke situatie, waarin wij leven, van onschatbare betekenis, dat mensen als Martien Beek er zijn, voor ons allemaal.

Hij is zoeker en promotor van geestelijke fundamenten, en hij treft die aan op voor ons onverwachte plaatsen en tijden. Aan zulke mensen gebeurt iets, wat Jezus eens genoemd heeft: zoek gij eerst het Koninkrijk. Als je op dat spoor zit, dan krijg je van alles extra er bij: het wordt je erbij gegeven. Zo heb ik die wondere tekst altijd verstaan.

Ik mag alleen maar hopen, dat Martien Beek dat een maatschappelijk verantwoorde exegese vindt, en dat hij niet zal zeggen: daar laat ik me niet over uit, want mijn vak is het Oude Testament.
Natuurlijk is dat laatste waar en Beek heeft die strenge beperking met een bewonderenswaardige discipline ook altijd voor ogen gehouden.Maar het EXTRA, waar Jezus over spreekt, is hem in ruime mate ten deel gevallen. En wij, toeschouwers en vrienden mogen van dat EXTRA, uit zo'n rijk leven, meeprofiteren. Het heeft allemaal wezenlijk te maken met de uitbundigheid van de overdadige rijkdom van het Koninkrijk van God. Het staat in Mattheus 6 : 33.

Deze NVO – bijdrage stamt uit Vrijzinnig Vizier van 1 oktober 1984en werd geschreven door Ds. A. Faber: “Het vrijzinnig protestantisme valt het best af te lezen aan zijn prominente vertegenwoordigers”